Jak przezskórna neuromodulacja zmienia objawy zaparcia?

Badanie kliniczne przeprowadzone w Chinach wykazało, że 4-tygodniowa terapia przezskórną neuromodulacją (TN) znacząco poprawia objawy przewlekłego zaparcia czynnościowego. U 14 pacjentów odnotowano wzrost skali Bristol z 1,5 do 3,0 punktów, co oznacza normalizację konsystencji stolca. Jednocześnie wyniki kwestionariuszy jakości życia PAC-QOL spadły z 51 do 30 punktów, a nasilenie objawów PAC-SYM zmniejszyło się z 26 do 17 punktów.

Kluczowym odkryciem jest częściowe przywrócenie poziomu serotoniny (5-HT) w osoczu – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za regulację motoryki jelitowej. U zdrowych osób średni poziom 5-HT wynosił około 73,5 ng/ml, podczas gdy u pacjentów z zaparciami jedynie 22,9 ng/ml. Po terapii TN wartość ta wzrosła do 29,2 ng/ml, co sugeruje korzystny wpływ na perystaltykę jelit.

Metoda TN polega na stymulacji nerwu piszczelowego i punktu akupunkturowego ST36 za pomocą elektrod umieszczonych na skórze. Pacjenci stosowali urządzenie samodzielnie w domu, dwa razy dziennie po godzinie, przy częstotliwości impulsów 25 Hz i natężeniu 2-10 mA dostosowanym do indywidualnej tolerancji.

Dlaczego poziom serotoniny jest istotny dla funkcji jelitowych?

Serotonina odgrywa kluczową rolę w regulacji motoryki przewodu pokarmowego, wpływając na tempo przesuwania treści jelitowej. Badacze potwierdzili, że niski poziom 5-HT w osoczu jest charakterystyczny dla pacjentów z przewlekłym zaparciem czynnościowym i może bezpośrednio przyczyniać się do spowolnienia perystaltyki.

Analiza wykazała pozytywną korelację między obecnością bakterii z rodzaju Blautia a poziomem serotoniny u pacjentów z zaparciem. Ten związek zniknął po terapii TN, co wskazuje, że neuromodulacja może wpływać na interakcje między mikrobiotą jelitową a układem serotoninergicznym. Bakterie z rodzaju Blautia należą do gromady Firmicutes i są znane z wpływu na syntezę serotoniny poprzez zwiększenie ekspresji enzymu Tph1 w jelitach.

Przywrócenie prawidłowego poziomu 5-HT po terapii TN sugeruje, że metoda ta działa wielotorowo – nie tylko poprzez bezpośrednią stymulację nerwów, ale również przez wpływ na środowisko jelitowe i produkcję neuroprzekaźników. To odkrycie otwiera nowe perspektywy w rozumieniu mechanizmów działania neuromodulacji.

Jakie zmiany w mikrobiocie jelitowej charakteryzują zaparcie?

Analiza składu mikrobioty kałowej wykazała istotne różnice między pacjentami z zaparciem a osobami zdrowymi. U chorych odnotowano wyższą różnorodność bakteryjną oraz większą liczbę gatunków bakterii. Na poziomie typów bakteryjnych pacjenci charakteryzowali się znacząco wyższą liczebnością Bacteroidetes (30,65% wobec 6,85% u zdrowych) i niższą Firmicutes (60,80% wobec 82,71%).

Stosunek Firmicutes do Bacteroidetes, uznawany za istotny wskaźnik równowagi mikrobioty, był u pacjentów z zaparciem drastycznie obniżony – mediana wynosiła 2,38 wobec 16,00 u osób zdrowych. Ten wyraźny dysbalans może wpływać na funkcje jelitowe poprzez zmienioną produkcję metabolitów bakteryjnych i interakcje z układem nerwowym jelit.

Na poziomie rodzajów bakteryjnych u pacjentów z zaparciem dominował rodzaj Bacteroides (12,13% wobec 4,04% w grupie kontrolnej), podczas gdy Eubacterium rectale – bakteria korzystna dla zdrowia jelit – występowała rzadziej (3,23% wobec 16,00%). Badanie wykazało również wzbogacenie mikrobioty pacjentów w bakterie z rodzajów Prevotella 9, Bacteroides i Lactobacillus, podczas gdy u osób zdrowych przeważały Eubacterium rectale, Blautia, Romboutsia i Megamonas.

Jak zmieniają się krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe przy zaparciu?

Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFAs) to metabolity powstające w wyniku fermentacji bakteryjnej w jelicie grubym. Badanie wykazało charakterystyczny profil SCFAs u pacjentów z przewlekłym zaparciem. Najwyższe stężenia we wszystkich grupach osiągał kwas octowy, następnie masłowy i propionowy.

Kluczowym odkryciem było znaczące podwyższenie poziomu kwasów rozgałęzionych – izomasłowego (I-C4), izowalerianowego (I-C5) i walerianowego (C5) – u pacjentów z zaparciem w porównaniu do osób zdrowych. Kwasy rozgałęzione powstają głównie z fermentacji aminokwasów rozgałęzionych i są uznawane za markery fermentacji białkowej, która może być niekorzystna dla zdrowia jelit.

Analiza statystyczna wykazała silną pozytywną korelację między I-C4 i I-C5 we wszystkich grupach badanych, co wskazuje na wspólne szlaki metaboliczne ich powstawania. Interesujące, że po terapii TN nie zaobserwowano istotnych zmian w profilu SCFAs, co sugeruje, że 4-tygodniowy okres leczenia może być zbyt krótki dla pełnej zmiany metabolizmu bakteryjnego.

Czy terapia TN zmienia skład mikrobioty jelitowej?

Czterotygodniowa terapia przezskórną neuromodulacją nie spowodowała istotnych zmian w ogólnej różnorodności mikrobioty jelitowej. Również struktura wspólnot bakteryjnych na poziomie typów nie uległa znaczącym przekształceniom – stosunek Firmicutes do Bacteroidetes nieznacznie wzrósł z 2,38 do 2,40, ale zmiana ta nie osiągnęła istotności statystycznej.

Na poziomie rodzajów bakteryjnych zaobserwowano jedynie ograniczone zmiany – wzrost liczebności Anaerostipes (z 0,40% do 0,71%) i Ruminiclostridium 5 (z 0,15% do 0,28%). Jednak po korekcie wielokrotnych porównań różnice te przestały być statystycznie istotne. Warto podkreślić, że zmiany dotyczyły bakterii o niskiej liczebności, co wskazuje na minimalny krótkoterminowy wpływ TN na całościową strukturę mikrobioty.

Obserwowane trendy – niewielki wzrost Firmicutes i spadek Bacteroidetes – mogą sugerować częściowe przesunięcie w kierunku profilu charakterystycznego dla osób zdrowych, ale efekt ten wymaga dłuższej interwencji. Badacze podkreślają, że brak istotnych zmian w mikrobiocie nie wyklucza skuteczności TN, ponieważ mechanizm działania może opierać się głównie na regulacji funkcji autonomicznego układu nerwowego i hormonów jelitowych.

Co te odkrycia oznaczają dla pacjentów z przewlekłym zaparciem?

Wyniki badania potwierdzają, że przezskórna neuromodulacja stanowi skuteczną, nieinwazyjną metodę leczenia przewlekłego zaparcia czynnościowego. Pacjenci odnotowali znaczącą poprawę jakości życia i zmniejszenie nasilenia objawów już po 4 tygodniach codziennej terapii wykonywanej samodzielnie w domu. Kluczowym mechanizmem działania TN wydaje się być regulacja poziomu serotoniny w osoczu, która bezpośrednio wpływa na motorykę jelit.

Charakterystyczny profil mikrobioty jelitowej i metabolitów bakteryjnych u pacjentów z zaparciem – obniżony stosunek Firmicutes/Bacteroidetes oraz podwyższone poziomy kwasów rozgałęzionych – może stanowić potencjalny biomarker diagnostyczny. Badanie po raz pierwszy wykazało korelację między bakteriami z rodzaju Blautia a poziomem serotoniny u pacjentów z zaparciem, która zanika po terapii TN. To odkrycie wskazuje na złożone interakcje między mikrobiotą, neuroprzekaźnikami i funkcją jelitową.

Pytania i odpowiedzi